6 czerwca – Sveriges nationaldag (Narodowy Dzień Szwecji)
KIEDY WYPADA NARODOWY DZIEŃ SZWECJI?
Narodowy Dzień Szwecji obchodzony 6 czerwca. To święto państwowe, które ma na celu uczczenie historii, tożsamości narodowej oraz wspólnych wartości Szwedów. Choć w obecnej formie to stosunkowo młode święto, ma głębokie historyczne korzenie. W artykule przyjrzymy się jego genezie, znaczeniu, sposobom obchodzenia oraz jego roli we współczesnym społeczeństwie szwedzkim.
HISTORYCZNE KORZENIE ŚWIĘTA
Data 6 czerwca nie została wybrana przypadkowo. Odnosi się ona do dwóch ważnych wydarzeń w historii Szwecji:
-
Wybór Gustawa Wazy na króla w 1523 roku – wydarzenie to uznaje się za symboliczny początek nowoczesnej Szwecji, ponieważ zakończyło unię kalmarską i zapoczątkowało niezależne królestwo.
-
Uchwalenie nowej konstytucji – dokładnie 6 czerwca 1809 roku przyjęto nową ustawę zasadniczą, która na długo określiła ustrój polityczny Szwecji.
Przez wiele lat data ta była upamiętniana jako Dagen för Gustav Vasas val till kung (Dzień wyboru Gustawa Wazy na króla), a później jako Svenska flaggans dag (Dzień Szwedzkiej Flagi).
SZWEDZKI DZIEŃ FLAGI (SVENSKA FLAGGANS DAG) – poprzednik narodowego święta
Na początku XX wieku 6 czerwca obchodzono głównie jako Svenska flaggans dag, czyli dzień narodowej flagi. Inicjatywa ta miała charakter patriotyczny i była związana z ideą jednoczenia społeczeństwa wokół symboli narodowych. Obchody organizowano w szkołach, parkach i na placach miejskich – z przemówieniami, paradami i wciąganiem flagi na maszt.
Choć święto to miało ważne miejsce w kalendarzu, przez wiele dekad nie było dniem wolnym od pracy ani nie miało oficjalnego statusu święta państwowego.
ŚWIĘTO NARODOWE SZWECJI
Dopiero w 1983 roku parlament szwedzki oficjalnie uznał 6 czerwca za Narodowy Dzień Szwecji (Sveriges nationaldag), ale nadal nie był to dzień wolny od pracy. Stało się to dopiero w 2005 roku, kiedy 6 czerwca uzyskał taki sam status jak np. święta Bożego Narodzenia czy Święto Pracy.
Warto zauważyć, że decyzja ta spotkała się z mieszanymi reakcjami. Część społeczeństwa uważała, że brakuje naturalnej tradycji świętowania tego dnia, a niektórzy krytykowali utratę innego dnia wolnego (Wniebowstąpienia Pańskiego), który został wówczas „zamieniony” na 6 czerwca.
JAK SZWEDZI ŚWIĘTUJĄ SVERIGES NATIONALDAG?
Współczesne obchody Narodowego Dnia Szwecji mają charakter radosny, ale raczej spokojny i rodzinny. W wielu miejscach odbywają się pikniki, koncerty plenerowe, lokalne festyny i występy folklorystyczne. Mieszkańcy wywieszają flagi i noszą elementy w narodowych barwach – żółtym i niebieskim.
W Sztokholmie tradycyjnie odbywa się uroczystość z udziałem rodziny królewskiej, która przyjmuje delegacje w pałacu Skansen i bierze udział w oficjalnych obchodach. Dla wielu osób święto to jest także okazją do refleksji nad szwedzkimi wartościami – demokracją, równością, otwartością.
SZWEDZKIE OBYWATELSTWO
Jednym z ciekawszych elementów obchodów jest ceremonia wręczenia obywatelstwa nowym mieszkańcom Szwecji. Odbywa się ona właśnie 6 czerwca – zarówno na szczeblu lokalnym, jak i krajowym.
W ten sposób Narodowy Dzień Szwecji staje się też świętem integracyjnym, symbolicznie włączającym nowych obywateli do społeczeństwa. To ważny gest, który podkreśla, że szwedzka tożsamość narodowa nie opiera się wyłącznie na pochodzeniu, lecz także na wartościach i wspólnym życiu w kraju.
SZWECJA A TOŻSAMOŚĆ NARODOWA
W przeciwieństwie do wielu innych państw, Szwecja długo unikała silnej manifestacji patriotyzmu. Wpływ miała na to m.in. polityka neutralności, dystans do militaryzmu i chęć budowania społeczeństwa otwartego i równościowego. Dlatego też 6 czerwca obchodzony jest bez nadmiaru pompy, ale z dumą, spokojem i szacunkiem dla wspólnoty.
Dla niektórych Szwedów to po prostu miły dzień z rodziną. Dla innych – ważny symbol przynależności. A dla tych, którzy dopiero co otrzymali obywatelstwo – pierwszy dzień jako pełnoprawny członek społeczeństwa.
CIEKAWOSTKI O NARODOWYM DNIU SZWECJI
-
Kolory flagi – niebieski i żółty – nawiązują do herbu Szwecji i są obecne w wielu elementach obchodów.
-
Wiele muzeów i instytucji kulturalnych oferuje bezpłatny wstęp 6 czerwca.
-
W niektórych szkołach organizowane są projekty edukacyjne związane z historią Szwecji i jej konstytucją.
-
W niektórych regionach obchody łączone są z lokalnymi festiwalami kultury lub folkloru.
CZY NARODOWY DZIEŃ SZWECJI JEST POPULARNY?
To pytanie, które powraca w debacie publicznej co roku. Dla części mieszkańców 6 czerwca nadal nie ma tak silnego ładunku emocjonalnego jak np. Midsommar czy Boże Narodzenie. Jednak z roku na rok święto to zyskuje na znaczeniu jako dzień wspólnoty, otwartości i nowoczesnego patriotyzmu.
Coraz więcej Szwedów angażuje się w lokalne obchody, a w mediach społecznościowych pojawia się wiele wpisów z flagami, życzeniami i refleksjami o kraju. Powoli Dzień Narodowy Szwecji staje się dniem, z którym ludzie chcą się identyfikować – po swojemu.
Podsumowanie
Narodowy Dzień Szwecji, obchodzony 6 czerwca, to święto o długiej, choć nieco zawiłej historii. Choć przez lata nie budził silnych emocji, dziś staje się ważnym symbolem szwedzkiej tożsamości, otwartości i wspólnoty. Niezależnie od tego, czy spędzamy go na pikniku, śledząc wydarzenia z udziałem rodziny królewskiej, czy uczestnicząc w ceremonii nadania obywatelstwa – 6 czerwca daje okazję, by poczuć się częścią szwedzkiego społeczeństwa.
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ:
➔ Kompendium wiedzy o szwedzkich świętach i zwyczajach: "Svenska traditioner"
➔ Naucz się szwedzkiego z kultową serią RIVSTART
