CO CZYTAJĄ SKANDYNAWOWIE W DŁUGIE ZIMOWE WIECZORY
Długie, ciemne wieczory, śnieg, niskie temperatury i cisza sprzyjają zatrzymaniu się, zwolnieniu tempa i sięgnięciu po dobrą książkę. W krajach takich jak Norwegia, Szwecja czy Dania czytanie nie jest tylko rozrywką - to element codzienności, rytuał pomagający zachować wewnętrzną równowagę i komfort. Kiedy słońce znika za horyzontem, a światło lamp staje się głównym źródłem jasności, Skandynawowie zatapiają się w lekturze. Co czytają w tych szczególnych miesiącach?
ULUBIOBNY GATUNEK LITERACKI W SKANDYNAWII
Największą popularnością niezmiennie cieszą się kryminały, szczególnie w charakterystycznym dla regionu stylu nordic noir. Mroczne, powolne, pełne psychologicznego napięcia opowieści idealnie wpisują się w atmosferę zimowego wieczoru.
W Szwecji prym wiodą tacy autorzy jak Stieg Larsson, którego trylogia Millennium zdobyła światową sławę, Camilla Läckberg z sagą kryminalną rozgrywającą się w nadmorskiej Fjällbace czy Henning Mankell z melancholijnym detektywem Wallanderem.
Norwegowie z kolei upodobali sobie powieści Jo Nesbø o skomplikowanym policjancie Harrym Hole, a także książki Karin Fossum, które łączą wątki kryminalne z egzystencjalnym niepokojem.
W Danii ogromną popularnością cieszy się Jussi Adler-Olsen i jego seria o Departamencie Q - nietypowym zespole duńskiej policji zajmującym się nierozwiązanymi sprawami sprzed lat.
CO CZYTAJĄ W SKANDYNAWII?
Nie samą zbrodnią Skandynawia żyje. W długie wieczory jej mieszkańcy chętnie sięgają także po literaturę obyczajową - spokojną, refleksyjną, pełną ukojenia. To opowieści o codziennym życiu, relacjach, rodzinie, emocjach. Czasem wzruszają, a czasem bawią. We współczesnej Szwecji trudno nie wspomnieć o Fredriku Backmanie, autorze bestsellerowego En man som heter Ove - książki, która mimo prostoty porusza tematy samotności, starości i międzyludzkiej bliskości. W Norwegii czytelnicy sięgają po powieści takich autorów jak Nina Lykke (Full spredning) czy Helga Flatland, pisząca o relacjach międzypokoleniowych, rodzinie i współczesnym kryzysie tożsamości.
W Danii dużym powodzeniem cieszy się m.in. Hanna Lützen i jej Meter i sekundet - poruszająca powieść o poczuciu wyobcowania i próbie odnalezienia się w nowej społeczności, która doskonale wpisuje się w refleksyjną literaturę zimową.
CZY W SKANDYNAWII JEST POPULARNA LITERATURA FAKTU?
Jak najbardziej warto też wspomnieć o popularności książek z pogranicza eseju, literatury faktu i poradnika - często dotyczących samorozwoju, filozofii życia, codziennej uważności. Skandynawowie mają szczególne upodobanie do lektur, które pomagają lepiej zrozumieć siebie i świat, bez zbędnego moralizowania czy amerykańskiego entuzjazmu.
W Norwegii dużym uznaniem cieszą się książki Erlinga Kagge, zwłaszcza Stillhet i støyens tid, w której autor - polarnik, odkrywca i filozof - snuje rozważania o sensie milczenia i samotności.
W Szwecji dużym powodzeniem cieszy się poradnik Henrika Wimana Det ska inte vara krångligt att må bättre, w którym autor prosty sposób zachęca do dbania o zdrowie psychiczne bez presji i wielkich rewolucji.
Z kolei w Danii popularnością cieszą się książki psychologa Svenda Brinkmanna, który zyskał uznanie dzięki swojej książce Stå fast, w której z humorem krytykuje tzw. książki samopomocowe i ciągła pogoń za samodoskonaleniem. Te książki są jak rozmowa z mądrym przyjacielem - pomagają się zatrzymać, nabrać dystansu i pomyśleć, czego naprawdę chcemy.
SKANDYNAWSKA KLASYKA
Zimowe wieczory to również czas powrotów do literackich korzeni - do klasyki, która mimo upływu lat nadal potrafi zachwycać i poruszać. W Szwecji szczególne miejsce zajmuje Selma Lagerlöf - pierwsza kobieta, która otrzymała literacką Nagrodę Nobla, autorka między innymi Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige. Niezmienną miłością cieszy się też Astrid Lindgren, znana nie tylko z wesołej Pippi, lecz także z bardziej refleksyjnych książek jak Bröderna Lejonhjärta czy Ronja rövardotter. Nie można też pominąć serii o Muminkach Tove Jansson - fińskiej pisarki piszącej po szwedzku - których melancholijny, a zarazem ciepły świat towarzyszy czytelnikom w każdym wieku, szczególnie zimą pod kocem.
W Norwegii czytelnicy wciąż wracają do klasycznych powieści Sigrid Undset - laureatki literackiego Nobla - zwłaszcza do średniowiecznej trylogii Kristin Lavransdatter, która uważana jest zarówno za skarb literatury historycznej, jak i jedną z najpiękniejszych norweskich historii miłosnych.
W Danii nieprzemijającą pozycję ma Hans Christian Andersen, którego baśnie - choć często czytane dzieciom - zawierają również głębokie refleksje dla dorosłych.
JAKIE SKANDYNAWSKIE KSIĄŻKI KUPIĆ PODCZAS BLACK WEEK?
Oto nasze top 7 propozycji na Black Week:
1. KRYMINAŁY - idealny gatunek, by w ponure wieczory dodać sobie szczypty dreszczyku. Oferujemy powieści kryminalne po szwedzku i norwesku, autorstwa m.in. Stiega Larrsona (np. Män som hatar kvinnor) czy Jo Nesbø (Flaggermusmannen).
2. HARRY POTTER - klasyka i tradycja! Któż nie kocha przygód przyjaciół czarodziejów? Wybrane tomy serii dostępne po szwedzku, norwesku i duńsku.
3. KSIĄŻKI O KULTURZE - bo język to nie tylko gramatyka, ale też umiejętność rozumienia danej społeczności. Dzięki naszym książkom poznasz zwyczaje i tradycje krajów Północy. Polecamy Svenska traditioner po szwedzku oraz Den norske folkesjela - ordene som forteller hvem vi er po norwesku.
4. KSIĄŻKI OBYCZAJOWE - w tej kategorii zachęcamy do lektury wzruszającej powieści En man som heter Ove Fredrika Backmana po szwedzku.
5. LITERATURA FAKTU / SAMOROZWOJOWA - Skandynawowie cenią robię rozwój, ale również prostotę. Poradnik Det ska inte vara krångligt att må bättre Henrika Wimana łączy jedno i drugie. Anders Hansen pokazuje nam z kolei w książce Hjärnstark: hur motion och träning stärker din hjärna, jak dbanie o zdrowie całego ciała wpływa na nasz mózg.
6. NORDYCKA KLASYKA - polecamy piękne wydanie 24 świątecznych opowieści Selmy Lagerlöf. Selma Lagerlöfs jul to idealna propozycja na adwent po szwedzku.
7. POWRÓT DO DZIECIŃSTWA - Jul i Bullerbyn autorstwa Astrid Lindgren lub Trollvinter o zimowych przygodach Muminków spod pióra Tove Jansson to nie tylko przytulne zimowe lektury, ale również wspaniałe pomysły na prezent!
Dla wielu mieszkańców północy książka jest jak koc, kubek kakao i świece - niezbędna część zimowego krajobrazu. Niezależnie od tego, czy sięgają po kryminał, powieść obyczajową, poradnik czy klasykę - robią to z potrzeby autentycznego kontaktu ze słowem, które w ciemne zimowe wieczory niesie ze sobą wewnętrzne światło i ciepło.
