CZYM SĄ KSIĄŻKI LÄTTLÄST?

Książki lättläst to szwedzkie książki w uproszczonej wersji językowej. Tekst jest krótszy, zdania są prostsze, a trudniejsze słowa i pojęcia często pojawiają się w bardziej przystępnym kontekście. Dzięki temu czytanie po szwedzku staje się łatwiejsze dla osób, które uczą się języka i nie czują się jeszcze gotowe na standardowe wydania książek.

To dobry wybór, jeśli chcesz przejść od podręczników do prawdziwego czytania po szwedzku. Lättläst pozwala oswoić się z językiem, utrwalać słownictwo i budować pewność w kontakcie z tekstem. W zależności od zainteresowań możesz wybrać prostsze powieści, kryminały, książki historyczne, literaturę faktu albo znane tytuły opracowane w łatwiejszej wersji.

Lättläst, czyli wersja książki po szwedzku z uproszczonym językiem  to idealna propozycja dla osób zaczynających przygodę z językiem szwedzkim, dla imigrantów w Szwecji oraz dla dzieci czytających po szwedzku i sięgających po bardziej wymagające pozycje.

W książkach po szwedzku typu lättläst zdania składają się przeważnie z maksymalnie piętnastu słów. Każde zdanie przekazuje jedną główną myśl, często zawiera jeden czasownik. Forma bierna zastępowana jest aktywną. Trudne słowa lub idee często są tłumaczone w kolejnych zdaniach. Wydania te są często krótsze niż oryginały, gdyż chodzi w nich o przekazanie jak najwięcej teści przy użyciu możliwie małej ilości słów.

DLA KOGO SĄ KSIĄŻKI PO SZWEDZKU LÄTTLÄST?

Książki lättläst sprawdzą się u osób początkujących i średnio zaawansowanych, które chcą czytać po szwedzku, ale potrzebują tekstów bardziej dostępnych niż klasyczna literatura. To dobry materiał do nauki własnej, pracy z lektorem, zajęć na kursie języka szwedzkiego albo regularnego poszerzania słownictwa.

Po książki w wersji lättläst często sięgają też osoby mieszkające w Szwecji, uczące się szwedzkiego jako drugiego języka, uczniowie, studenci oraz czytelnicy, którzy chcą wrócić do czytania po szwedzku po dłuższej przerwie. Uproszczony język nie oznacza, że książka jest „dziecinna” — wiele tytułów lättläst to literatura dla dorosłych i młodych dorosłych, tylko napisana w bardziej przystępnej formie.

Dla wielu osób czytanie książek i czasopism w uproszczonej wersji językowej (lättläst) jest jedynym sposobem na czerpanie przyjemności z lektury i na śledzenie wiadomości o świecie.

Niektórzy mają trudności ze zrozumieniem skomplikowanych wydarzeń opisywanym przy pomocy trudnych słów. Inni mają trudności z koncentracją i zapamiętywaniem. Wiele osób zaczyna uczyć się języka szwedzkiego i chciałaby zacząć czytać po szwedzku. Z kolei rzesza imigrantów nie zna jeszcze języka szwedzkiego na tyle dobrze, by czytać standardowe wydania książek i czasopism.

Lättläst, czyli uproszczony szwedzki, jest odpowiedzią na ich potrzeby. Dzięki uproszonemu językowi w gazetach, czasopismach i książkach wyżej opisane grupy osób mogą być na bieżąco z wiadomościami z kraju i ze świata oraz czytać literaturę, do której nie mieliby dostępu ze względu na zbyt skomplikowany język oryginału.

CHARAKTERYSTYKA TEKSTÓW LÄTTLÄST

 W książkach po szwedzku typu lättläst zdania składają się przeważnie z maksymalnie piętnastu słów.

 Każde zdanie przekazuje jedną główną myśl, często zawiera jeden czasownik.

 Forma bierna zastępowana jest aktywną.

 Trudne słowa lub idee często są tłumaczone w kolejnych zdaniach.

 Wydania te są często krótsze niż oryginały, gdyż chodzi w nich o przekazanie jak najwięcej teści przy użyciu możliwie małej ilości słów.

Wydawnictwo LL-förlaget

Wydawnictwo LL-förlaget publikuje książki w wersji lättläst dla dorosłych i młodych dorosłych z następujących grup docelowych:

 Osoby z niepełnosprawnością intelektualną

 Osoby z niepełnosprawnością neuropsychiatryczną

 Osoby starsze z demencją

 Osoby z dysleksją

 Dorośli uczący się szwedzkiego

Wydawnictwo publikuje zarówno beletrystykę, jak i literaturę faktu napisane bezpośrednio w formie lättläst.

Koniecznie zapoznaj się z pozostałymi pozycjami w uproszczonej wersji językowej dostępnymi w naszym Sklepie. Kliknij TUTAJ!  

Lättläst jako pierwszy krok do czytania po szwedzku

Czytanie po szwedzku nie musi zaczynać się od trudnych powieści w oryginale. Wersje lättläst pozwalają stopniowo wejść w literaturę, bez frustracji i ciągłego sprawdzania każdego słowa w słowniku. Dzięki prostszemu językowi łatwiej skupić się na sensie tekstu, fabule i naturalnym kontakcie z językiem. Jeśli uczysz się szwedzkiego i chcesz zacząć czytać samodzielnie, książki po szwedzku lättläst będą bardzo dobrym wyborem na start. A jeśli szukasz konkretnego tytułu, którego nie ma obecnie w ofercie, możesz skorzystać z zamówienia indywidualnego. 

Poziomy lättläst - jak dobrać książkę po szwedzku do swojego poziomu?

Nie wszystkie książki lättläst po szwedzku mają taki sam stopień trudności. Wśród nich są zarówno bardzo proste lektury dla osób, które dopiero zaczynają samodzielnie czytać po szwedzku, jak i bardziej rozbudowane książki dla czytelników dobrze radzących sobie już z językiem.

Aby ułatwić wybór odpowiedniej książki, od wiosny 2025 trzy wydawnictwa publikujące książki lättläst dla dorosłych – LL-Förlaget, Vilja Förlag i Easy Peasy Publishing – stosują wspólne definicje sześciu poziomów trudności. LL-Förlaget oznacza je cyframi od 1 do 6, a Vilja Förlag odpowiadającymi im nazwami od X-small do XX-large.

Poziom jest całościową oceną tego, jak łatwa w odbiorze jest książka. Pod uwagę bierze się m.in. słownictwo, konstrukcję zdań, ilość tekstu oraz sposób prowadzenia i stopień złożoności treści. Dzięki temu oznaczenie poziomu może być praktyczną wskazówką dla osoby, która uczy się szwedzkiego i chce zacząć czytać książki w tym języku.

Sześć poziomów książek lättläst

Poziom 1 / X-small
Najłatwiejszy poziom. To książki dla czytelników, którzy potrzebują bardzo prostego i przejrzystego tekstu. Mogą być dobrym wyborem na pierwsze samodzielne spotkanie z książką po szwedzku.

Poziom 2 / Small
Nadal bardzo łatwy poziom, ale stanowiący kolejny krok w czytaniu. Jest odpowiedni dla osób, które radzą sobie już z najprostszymi tekstami i chcą stopniowo zwiększać ilość czytanego po szwedzku tekstu.

Poziom 3 / Medium
Książki stają się bardziej rozbudowane językowo i fabularnie. To poziom dla czytelników mających już pierwsze doświadczenie z książkami lättläst i gotowych na nieco bardziej wymagającą lekturę.

Poziom 4 / Large
Na tym poziomie tekst wymaga większej swobody w czytaniu po szwedzku. Książki pozostają lättläst, ale język i historie są bardziej rozwinięte niż na niższych poziomach.

Poziom 5 / X-large
To bardziej wymagające książki lättläst dla osób, które dobrze radzą sobie już z tekstem po szwedzku i chcą stopniowo zbliżać się do standardowej literatury.

Poziom 6 / XX-large
Najwyższy poziom w tej skali. Książki nadal są przygotowane według zasad lättläst, ale wymagają największej swobody czytania i są najbardziej zbliżone do książek napisanych w standardowej wersji językowej.

Poziom lättläst a skala CEFR

Jeżeli uczysz się szwedzkiego na kursie lub z podręcznika, prawdopodobnie znasz swój poziom według skali CEFR: A1, A2, B1 lub B2. Skala CEFR i poziomy lättläst nie są jednak bezpośrednimi odpowiednikami.

CEFR określa ogólną znajomość języka, natomiast oznaczenie lättläst informuje o stopniu trudności konkretnej książki. Nie istnieje więc oficjalny przelicznik między tymi systemami.

Przy wyborze książki po szwedzku do nauki języka można jednak orientacyjnie przyjąć:

• A1 → lättläst poziom 1

• A2 → lättläst poziom 1–2

• A2+/B1 → lättläst poziom 3–4

• B1+/B2 → lättläst poziom 5–6

Potraktuj to jako praktyczną wskazówkę, a nie sztywną zasadę. Dwie osoby na tym samym poziomie CEFR mogą bardzo różnić się doświadczeniem w czytaniu. Ktoś na A2, kto regularnie czyta krótkie teksty po szwedzku, może sięgnąć po trudniejszą książkę niż osoba na B1, która do tej pory uczyła się głównie poprzez słuchanie i mówienie.

Jak wybrać odpowiednią książkę lättläst?

Przede wszystkim wybierz poziom, który pozwala Ci czytać po szwedzku bez sprawdzania w słowniku niemal każdego zdania. Nie musisz rozumieć wszystkich słów. Jeśli potrafisz śledzić główny sens historii, a część nieznanego słownictwa rozumiesz z kontekstu, książka prawdopodobnie jest dobrze dobrana.

Nie trzeba również zaczynać od poziomu 1. Jeśli uczysz się szwedzkiego od dłuższego czasu, mieszkasz w Szwecji albo masz regularny kontakt z językiem, możesz rozpocząć od wyższego poziomu.

Drugim kryterium powinny być zainteresowania. Łatwiej regularnie czytać książkę, której historia naprawdę nas ciekawi. W kategorii lättläst znajdziesz m.in. powieści, kryminały, literaturę faktu, książki historyczne oraz klasykę w uproszczonej wersji językowej.

W Książki po szwedzku.pl możesz zawęzić wybór według stopnia trudności: łatwe książki lättläst na poziomie 1–2, średnie na poziomie 3–4 oraz trudniejsze na poziomie 5–6.

Książka po szwedzku na prezent dla osoby uczącej się języka

Książka lättläst może być także dobrym prezentem dla osoby uczącej się szwedzkiego. W tym przypadku oznaczenie poziomu pomaga uniknąć zakupu książki, która okaże się zdecydowanie za trudna albo zbyt prosta.

Jeśli znasz poziom CEFR osoby, dla której wybierasz prezent, możesz wykorzystać orientacyjne zestawienie A1–B2 powyżej. Jeśli nie znasz dokładnego poziomu, pomocne będzie ustalenie, czy dana osoba dopiero zaczyna czytać po szwedzku, ma już za sobą pierwsze łatwiejsze książki czy swobodnie radzi sobie z dłuższymi tekstami.

Następnie pozostaje wybrać temat, autora lub gatunek, który odpowiada jej zainteresowaniom. Dzięki podziałowi na poziomy łatwiej znaleźć książkę po szwedzku dopasowaną zarówno do znajomości języka, jak i do samego czytelnika.